Dweezil Zappa's Orchestral Favorites

Een bespreking van de uitvoering van Dweezil Zappa's Orchestral Favorites door het Noord Nederlands Orkest o.l.v. Hans Leenders op donderdag 30 november 2017 in De Oosterpoort Groningen

Iedereen die wat heeft rondgekeken op mijn website weet dat ik groot bewonderaar ben van Frank Zappa's werk. Wat mij betreft de grootste muzikant van de twintigste eeuw! Ik ken niemand die zo'n omvangrijk oeuvre heeft nagelaten in zo ongelooflijk veel verschillende genres als hij. Eén van die genres was orkestrale muziek. Specifiek voor grote orkesten schreef Frank Zappa bladmuziek. Een autodidact die op den duur in staat was zeer complexe muziek voor grote orkesten te schrijven! Go figure. Maar ik zal eerlijk zijn. Het orkestrale werk van Frank Zappa pakt mij het minst van alles wat hij ooit gemaakt heeft. Een enkele uitzondering daargelaten. Zo vind ik The Yellow Shark (1993) bijvoorbeeld een prachtig werk. Het Ensemble Modern speelt werkelijk voortreffelijk. De audio opnames zijn ook om je vingers bij af te likken. Maar veel andere opnames grijpen me simpelweg minder naar de strot dan albums als pakweg Over-nite Sensation of Hot Rats. Het orkestrale werk is voor mij ook iets minder gemakkelijk te doorgronden. Enerzijds vanwege het ontbreken van zangpartijen, van tekst. Anderzijds omdat de arrangementen anders zijn dan het 'reguliere' repertoire, en er gebruik gemaakt wordt van ander instrumentarium dan ik gewend ben. Kortom, ik ben een geoefend pop/rock luisteraar, maar veel minder in orkestrale muziek.

Ik vond het dan ook best een beetje spannend toen ik weet kreeg van de bijzondere samenwerking tussen het Noord Nederlands Orkest (NNO), Dweezil Zappa en Co de Kloet. Een orkestrale uitvoering van Dweezil Zappa's favoriete orkestrale werken. Zou ik zo'n uniek project als dit wel op z'n juiste waarde weten te schatten? Uiteraard moest en zou ik heen. En met mij twee kameraden. Trouwe liefhebbers van Zappa en inmiddels ook trouwe concertgangers van Zappa Plays Zappa, of zoals het sinds een jaar heet Dweezil Zappa Plays The F@%k Whatever He Wants!. Dus toen het donderdag 30 november was zaten we er om 20:15 uur klaar voor in De Oosterpoort Groningen.

In deze bespreking sta ik uiteraard uitvoerig stil bij de uitvoering van al die prachtig uitgekozen werken door het NNO en Dweezil Zappa. Maar eerst zal ik iets van de context schetsen. Wat was Frank Zappa's verstandhouding met orkestmuziek? Vervolgens zal ik het ontstaan van het project uit de doeken doen. Was het logisch dat Dweezil in de voetsporen zou treden van z'n vader op het vlak van orkestrale muziek? En is het logisch dat de wereldpremière uitgerekend in Nederland is? Antwoorden op die vragen en een recensie van de avond volgen nu. Veel leesplezier.

Frank Zappa en orkestrale muziek

De combinatie tussen Frank Zappa en orkesten is een logische. Frank Zappa beschouwde zichzelf in de eerste plaats als componist. Zijn grote voorbeeld was twintigste eeuws componist Edgar Varèse. Frank wilde niets liever dan zelf zulke stukken componeren. Maar als je naar het omvangrijke oeuvre van Frank kijkt, dan is het aandeel orkestrale muziek zeer bescheiden. De redenen zijn simpel: in het begin was er geen vraag naar; en het is ontzettend kostbaar in tijd en geld om een orkestraal werk te componeren en uit te werken voor een heel orkest. In The Real Frank Zappa Book schrijft Frank er met humor over, maar soms ook zwartgallig en cynisch. Zo kost een pagina bladmuziek voor een orkest 45 seconden om te spelen wellicht 16 uren om te schrijven. En dan heb je nog de kopiisten, de mensen die het bladmuziek per instrument gingen uitschrijven. Dat kostte de componist vaak een godsvermogen. Maar nog meer geld ging gemoeid met het inhuren van een orkest. Die lui kosten een hoop aan salaris. En dan niet alleen voor de uitvoeringen, maar wat te denken van al die uren die ze moesten oefenen. Typerend aan Frank was dat hij het geld wat hij verdiende met nummers als Dinah Moe Humm, Titties & Beer en Don't Eat The Yellow Snow stak in orkestrale projecten. Wat dat betreft was hij volhardend.1

Maar welke uitvoeringen kennen we dan van Zappa´s werk? Als we The Real Frank Zappa Book erop naslaan, dan zien we vooral beschrijvingen van de projecten die faalden en die Frank flink in de schulden staken. Een mislukt project in Wenen, één in Nederland, twee in Polen. Vaak waren het projecten waarbij een overheidsinstantie had toegezegd garant te staan voor een deel van de kosten. Maar ook een project in Amerika zonder die gelden faalde jammerlijk. De Syracuse Symphony eiste een verdubbeling van het salaris op basis van lokale vakbondsregels. Nou je raadt het al: dat werd afgeblazen. Nee, we moeten naar Engeland voor het eerste succesvolle project. Het London Symphony Orchestra (LSO) (107-koppig) had toegezegd muziek van Frank te willen spelen voor een opname. Dertig uur oefenen, 1 'verplicht' live concert (vakbondsregels) en 1 opname. Zij konden dit net tussen 2 andere grote filmmuziekprojecten in plannen. Het album werd in juni 1983 uitgebracht. Volume 1, want volume 2 kwam uit in september 1987. Het album met het LSO was wel succesvol. Er waren veel orkesten die Frank schreven met het verzoek werk voor hen te schrijven. Frank wees dat af. Geen tijd. Bovendien wilde Frank er zelf bij zijn als de orkesten zijn muziek gingen oefenen en spelen. Hij was als de dood dat ze het zouden verkloten. Volgens hem gebeurde dat met het album The Perfect Stranger uit augustus 1984. Pierre Boulez dirigeerde het 31-hoofdig Ensemble InterContemporain in Frankrijk. Een toporkest en een topdirigent. Bij die uitvoering was Frank aanwezig. Hij moest letterlijk het podium worden opgesleept. Het was een gebrek aan repetitie, wat de muzikanten nekte, was de mening van Frank. De dag erna werden alsnog de opnames gemaakt voor het album. Een laatste succesvolle uitvoering die het vermelden waard is, is The Yellow Shark. Dit is het album uit oktober 1993 (vlak voordat Frank stierf op 4 december) en bevat opnames van het Duitse Ensemble Modern. Een ensemble van plusminus 30 muzikanten o.l.v. dirigent Peter Rundel. The Yellow Shark is een meerdelige compositie dat zowel oude stukken uit zijn omvangrijke repertoire bevat, als nieuwe composities die Frank schreef voor het Duitse Ensemble Modern. Het album werd live opgenomen tijdens concerten in Duitsland in september 1992. In totaal bevat het ruim 90 minuten muziek en 19 stukken. Wat The Yellow Shark uniek maakt in mijn ogen is de ruime repetitietijd wat het orkest had. Ook Frank oefende zelf met het orkest. Twee weken lang in juli 1992. Verder werd het orkest ontzettend goed versterkt en opgenomen. En het allermooiste: Frank dirigeerde het orkest tijdens 3 nummers, waaronder het waanzinnige G-Spot Tornado.2

Co de Kloet gaf aan dat het huidige project met het NNO eindelijk de kans bood om een goede orkestrale uitvoering van Franks werk te horen in Nederland. Het was al eens eerder geprobeerd. In 1980 kwam het hoofd van het Holland Festival naar Franks hotel in Amsterdam. Hij wilde dat het Residentie Orkest uit Den Haag orkestraal werk van Zappa zou uitvoeren tijdens zijn festival in 1981. Het Holland Festival was zelfs bereid er $500.000,- in te steken en een deal met CBS werd gemaakt om opnames te maken en uit te brengen. Het strandde uiteindelijk in schoonheid, doordat het Residentie Orkest wilde onderhandelen over royalty's voor de live-opnamen. Dat schoot Frank in het verkeerde keelgat. Hij had er zelf ook geld in moeten steken (die 5 ton dekte alleen de Nederlandse kosten), zou er volgens eigen zeggen niets aan verdienen, en nu wilde een orkest geld voor werk wat hij had geschreven. Helaas. Zelfs een bezoek van de orkestmanager en het hoofd van het festival aan Franks huis in Los Angeles mocht niet baten.3

Totstandkoming van Dweezil Zappa's Orchestral Favorites

Ik volg Co de Kloet al enige tijd op Twitter. Voor mij is Co één van de grootste kenners in Nederland van Frank Zappa en diens werk. Ik zag nu bijna tien jaar geleden op het kanaal Cultura 24 de vertoning van 200 Motels. Die absurdistische film van Frank Zappa had ik tot dan toe niet eerder gezien. Dat moest ik dus kijken. Voorafgaand werd Frank Zappa aan ons voorgesteld door Co de Kloet. Afgewisseld door beeld- en geluidsmateriaal vertelde Co over het leven en werk van Frank. Ik wist direct dat ik hier met een kenner te maken had. Hij vertelde zo gemakkelijk, en wist zoveel. Ook werd al snel duidelijk dat Co Frank persoonlijk heeft gekend en zelfs een vriend van hem was geworden. Nu, bijna tien jaar later, zag ik berichtjes van Co op Twitter voorbij komen over een uniek project. Het Noord Nederlands Orkest (NNO) zou Dweezil Zappa's favoriete orkestrale werken vertolken. En het allermooiste was dat Dweezil zelf een belangrijke rol zou hebben als sologitarist. Zo, dat was waarachtig een uniek project!

Het kon voor mij niet anders, of Co moest het grote brein achter dit project zijn. Wie anders dan hij zou met zoiets kunnen komen? In de verschillende tweets van Co werd dat beeld versterkt. Het daadwerkelijke bewijs werd geleverd in een interview van Emiel Venema met de hoofdrolspelers Dweezil Zappa en Co de Kloet in opdracht van het NNO. In dit 7 minuten durende filmpje wordt de ontstaansgeschiedenis van het project verteld. Verder gaat dat filmpje in op de relatie van Dweezil met orkestrale muziek. Dat filmpje zal ik hier ook plaatsen en is tevens terug te vinden op de website van het NNO.4

Door zijn lange en vreemde vriendschap en samenwerking met Frank Zappa, zoals Co het zelf omschrijft, volgt hij Dweezil al lange tijd. Ook heeft hij Dweezil daardoor vaak ontmoet. Maar van een samenwerking was het niet eerder gekomen. Vorig jaar kwam iets in Co op waardoor dat zou veranderen. In zekere zin is er een verband tussen hetgeen Dweezil en Co doen. Beiden, op geheel eigen wijze natuurlijk, zijn bezig met het instandhouden van het werk van Frank Zappa en dat introduceren bij een nieuw en jong publiek, naast het opbouwen van een eigen repertoire / eigen projecten. Daarnaast is Co door zijn vriendschap met Steve Vai (wat hij dankt aan Frank) in de orkestwereld beland. Dankzij Co kwamen er orkestrale uitvoeringen van werken van en met Steve Vai, Terry Bozzio, Mike Keneally, Napoleon Murphy Brock en George Duke. De logische volgende stap was geboren. Samenwerken met Dweezil aan een orkestuitvoering was eigenlijk hetzelfde als 1+1=2. Maar zoals Co het zelf zei, er moest wel een raamwerk zijn. Niet zomaar wat werken van Frank Zappa in een orkestarrangement met medewerking van Dweezil. Centrale gedachte was de combinatie tussen spelen van eigen werk en de werken van Frank Zappa, zoals Dweezil al jaren aan het doen was. Co bedacht het volgende recept:
1. Presenteer Frank Zappa als componist door diens werken uit te voeren.
2. Laat zien welk talent Frank had in het herkennen van ander talent. Hier past uitstekend een werk van Steve Vai.
3. Licht uit wat voor fantastische artiest Dweezil zelf is naast zijn geweldige werk in het promoten en in ere houden van Frank Zappa's werk. Dat kan door eigen composities van Dweezil uit te laten voeren en Dweezil een actieve rol te geven als sologitarist.
5

Het kostte Co vervolgens weinig moeite om Marcel Mandos, artistiek leider van het Noord Nederlands Orkest (NNO), te overtuigen van het project. Het NNO had al eerder soortgelijke projecten gedaan met Co. Denk hierbij aan de projecten met Steve Vai, Todd Rundgren en Laurie Anderson. Ook Dweezil was snel overtuigd. Dweezil was bekend met het werk van het NNO. Dat komt omdat Steve Vai een goede vriend is van Dweezil. Steve gaf ooit gitaarlessen aan een jonge Dweezil toen Steve nog deel uitmaakte van Franks band. Steves ervaringen met het NNO waren Dweezil niet ontgaan. En Dweezil was niet eerder in de gelegenheid geweest om met een groot orkest te werken. Nu die kans zich voordeed, greep hij hem met beide handen aan. Dat Dweezil enthousiast was over het idee blijkt wel uit de eerste promo's die hij zelf maakte.6

Bespreking van de uitvoering op 30 november 2017 in De Oosterpoort Groningen

Met stoelen op rij 4 hadden we het goed voor elkaar in De Oosterpoort. We hadden een geweldig mooi zicht op het Noord Nederlands Orkest (NNO). Ook goed zichtbaar was dirigent Hans Leenders. Co de Kloet had in een eerder project, toen ze de Todd Rudgren productie Up Against It deden, al gewerkt met Hans Leenders. Co wist dus dat Hans dit project met Zappa's werk aan moest kunnen. Omdat de werken zeer ritmisch zijn kwam het goed uit dat Leenders een achtergrond heeft als slagwerker.

Hans Leenders en NNO

30 November was meteen de wereldpremière van twee dingen. Allereerst had Dweezil Zappa niet eerder gewerkt met een orkest. Ten tweede was het de allereerste keer dat een nieuw werk van Dweezil, The Adventures of Dindoo, voor een publiek uitgevoerd zou worden. Omdat dit allemaal zo uniek was, zou zelfs Ali N. Askin naar Groningen komen om deze première bij te wonen. Ali N. Askin heeft ten tijde van The Yellow Shark nauw samengewerkt met Frank Zappa. Hij was aan dat project verbonden als arrangeur, kopiist en assistent van Frank. Hij was ook de knappe kop die het voor elkaar kreeg om een arrangement uit te werken voor G-Spot Tornado. Dat is echt een uiterst ritmisch, snel en ingewikkeld stuk dat Frank had uitgebracht op zijn album Jazz From Hell. Het bijzondere aan dat album was dat al die werken gecomponeerd en bespeeld werden op een synclavier. Om zo'n stuk om te zetten naar een orkest van (ten tijde van The Yellow Shark) 31 muzikanten, met elk hun eigen partituur, moet een enorme uitdaging zijn geweest.

Toen we tegen 20:15 uur onze stoelen hadden gevonden was het Noord Nederlands Orkest (NNO) druk bezig met inspelen. Iedere muzikant voor zich, welteverstaan. Een gigantische kakafonie aan geluiden. Tegen twintig over stapte Co de Kloet het podium op. Hij heette het publiek welkom en bedankte iedereen betrokken bij het project. Co sprak in het Engels. Dat zou de voertaal van de avond blijven. Ook logisch. Dweezil Zappa, zijn vrouw Megan en Kurt Morgan (bassist uit Dweezils band en arrangeur) waren eregasten van de avond. Maar er waren ook enkele mensen in het publiek afkomstig uit het buitenland. Verder zou de avond opgenomen worden en wereldwijd beschikbaar worden gesteld via een podcast. Co laat de muziek voor het eerst op 30 december 2017 horen in zijn radioprogramma CoLive!, waarna het beschikbaar komt als podcast. Co kondigde de eerste drie werken aan en nodigde dirigent Hans Leenders uit om het podium op te komen.

Co de Kloet

Hans gaf zijn eerste violist een hand. Deze man is de belangrijkste man naast de dirigent, omdat hij als concertmeester de melodie bewaakt van het orkest. De eerste werken waren meteen van Frank Zappa. Het betrof een tweeluik, Bob in Dacron / Sad Jane. Ze werden in de volgorde gespeeld zoals Frank ze bedoeld had. De uitvoeringen van het London Symphony Orchestra (LSO) waren echter in de omgekeerde volgord uitgebracht. Sad Jane als opener op het eerste deel in 1983 en Bob in Dacron pas op het tweede deel in 1987.7 Ik ben geen getraind muzikant, noch ben ik een geoefend luisteraar van orkestrale werken. Wat mij opviel aan de uitvoering van het NNO waren een paar zaken. Enerzijds heeft de ritmesectie van het orkest een prominente rol naast alle strijkers. Zelfs de strijkers doen tussendoor af en toe aan puur ritmische elementen, zoals het plukken aan een snaar, terwijl ze eigenlijk verder alles strijken. Verder zijn de werken niet heel sferisch of melodieus 'rustig' in opbouw. Het zijn vaak korte, heftige figuren die gespeeld worden. En een enorme variatie. Geen maten die zich heel vaak in dezelfde vorm herhalen. Wel een ontzettend goed begin van de avond. En wat klonk het NNO goed. Ook de akoestiek in de zaal zelf. Echt waanzinnig. Na een kwartier mocht het NNO applaus in ontvangst nemen.

Co wilde ook graag dat gedurende de avond oog was voor het talent dat Frank Zappa had in het herkennen en erkennen van talent. Vandaar dat de compositie There's Still Something Dead In Here van Steve Vai op het programma stond. Vai was zoals bekend ontdekt door Frank en opgenomen in zijn band. Vai was ook degene die Dweezil op 10/11 jarige leeftijd gitaarles gaf. Bovendien had Co al eens een orkestraal project met Vai gedaan, wat weer bekend was bij Dweezil. En zo was de cirkel weer rond. Het nummer was door Steve Vai in 1980 geschreven voor 6 elektrische gitaren en verscheen op zijn album Flex-Able. Toen zat het woord "still" nog niet in de titel. Die titel kent een bijzondere anekdote. Toen Vai het nummer componeerde was zijn slang ontsnapt uit z'n terrarium. Blijkbaar had die slang ergens in de studio een knaagdier gedood, maar niet opgegeten. Dat kadaver was gaan rotten en stinken. En die doordringende geur luidde de titel in. In 2002 werd het nummer aangepast voor een zestig koppig orkest. Toen kwam het woord "still" erin. De versie die vanavond door het NNO gespeeld werd is gebaseerd op Vai's laatste aanpassing uit 2009.8 Er zat een flink tempo in dit werk. Dat vind ik wel typerend voor het werk van de vingervlugge virtuoos op de gitaar. Geen korte strijken op de violen en cello's, maar snelle, zich herhalende strijken. Bijna 'hardrock' op deze elegante instrumenten. In dit werk meer lijn dan in de eerste werken van Frank. Om het wel spannend te houden, ook hier weer 'gekkigheid'. Zo zaten er schreeuwen in en gestamp van alle orkestleden. Heerlijk, wars van elke norm.

Het derde werk was het eerste van Dweezil Zappa. Het heette Marmux Buhdarux. Na de uitvoering hiervan vertelde Co iets over de achtergrond. De titel was gebaseerd op een tekening van Dweezils dochter Zola Frank Zappa (geboren 2006). Wat een rare naam dacht zelfs Dweezil. Het was de naam van een figuur op die tekening. Ze wilde zelfs een briefkaart sturen naar die Marmux Buhdarux. De man op het postkantoor moest er om lachen. Zo'n gekke naam had hij nog nooit gehoord. Maar het was dan ook Dutch volgens Zola. Geestig! Ik weet echter niet wanneer dit werk gecomponeerd is, en of het überhaupt ooit op een album is verschenen. Het lijkt wel alsof dit nummer ook een première kende deze avond in De Oosterpoort. Het was een mooi melodieus werk. Maar ook een relatief kort werk.

We waren al drie werken verder, maar nog steeds geen Dweezil op het podium. Maar gelukkig was daar Co die hem erbij vroeg. Het was tijd voor het tussenstuk van de avond. Er zouden nu achtereenvolgens drie werken van Dweezil gespeeld worden, waarbij Dweezil zelf sologitaar zou spelen. Je kon zien dat Dweezil gespannen was. Ja echt, hij was gewoon een beetje zenuwachtig. Dit was dan ook de eerste keer ooit dat hij met een heel orkest ging meespelen. Een orkest bestaande uit zo'n honderd muzikanten. Geen klein orkest dus. En ze zouden ook nog jouw werk gaan spelen. Ik zou het besterven daar op het podium. Maar dat hoefde niet. Dweezil zat er meteen goed in. Zijn gitaarspel was ondersteunend aan het orkest. Het geluid was goed in balans, het overstemde het orkest geenzins. Truth was afkomstig van zijn laatste soloalbum Via Zammata uit 2015. Een prachtig werk met mooi gitaarspel. Het volgende nummer was Preludumus Maximus van het album Go with what you know uit 2006. Echt een megakorte compositie. Tot slot kregen we Shampoohorn te horen. Deze track speelde Dweezil ooit samen met z'n broer Ahmet, toen ze nog on speaking terms waren (1994), en samen in het bandje Z zaten. Ik vond de combinatie tussen het NNO en Dweezil Zappa echt fantastisch. Toegegeven, soms vergat ik het orkest. Als een echte 'fanboy' kon ik mijn ogen niet van Dweezils virtuoze gitaarspel afhouden. En ik zat er bijna letterlijk met m'n snufferd bovenop. Geen gedempt licht van een rockconcert, maar mooi zaallicht. Ik kon alle details perfect zien. En ook het samenspel tussen orkest en gitarist was prachtig. Zoals gezegd, het was perfect in balans. Dweezil blies het orkest niet weg, maar ook het orkest overstemde Dweezil niet. Het applaus was dan ook zeer verdiend.

Dweezil Zappa en het NNO

Co kwam aankondigen dat het nu tijd was voor een wereldpremière. The Adventures of Dindoo had Dweezil speciaal geschreven voor dit project, voor een orkest dus van 100 muzikanten. Dweezil Zappa was daarmee een echte componist in de klassieke zin van het woord. Ook dit nummer was vernoemd naar een tekening, maar nu van zijn andere dochter Ceylon Indira Zappa (geboren 2008). Speciale aandacht ging uit naar Kurt Morgan, bassist in de band van Dweezil, die het arrangement had uitgewerkt. Kurt zat schuin linksachter in de zaal. Ik vond The Adventures of Dindoo erg geslaagd. Er zaten hele mooie partijen in voor de strijkers. Zo deden ze af en toe noten waarbij ik een soort vertraagde conjunctuur, of golfbeweging voor me zag. Hoog en dan laag, maar haast vertraagd. Erg mooi. Verder zaten ook in dit werk typische Zappa elementen. Veel ritmische delen, en gekke onderbrekingen tussendoor. Over het geheel zat er wel een mooi schema in, waarbij bepaalde delen werden herhaald, waardoor de herkenbaarheid van het werk aan kracht won. Erg geslaagd. Erg geslaagd.

Er was een groot applaus. Dweezil nam vervolgens de microfoon uit handen van Co. Hij wilde ook iets zeggen. Maar Dweezil werd overmand door emoties. Hij probeerde het nog te voorkomen door zogenaamd een grap in te zetten. "So, these two guys enter the bar...". Hij kreeg hiermee de lachers op z'n hand, maar het hielp Dweezil niet. De tranen kwamen echt, hij moest even pas op de plaats maken. Een daverend applaus van het publiek was z'n gevolg. Er was alle begrip en respect. Heel begrijpelijk. Toen Dweezil zich had herpakt bedankte hij iedereen. Ik zat met een brok in m'n keel te kijken. En toen. Toen gaf Hans Leenders het signaal voor een nieuw stuk. Het bleek Watermelon in Easter Hay te zijn. Yes! Een persoonlijke favoriet, en met mij, van velen. Ook een favoriet van Dweezil Zappa. Hij roemde de gitaarsolo van z'n vader in dat nummer. Volgens Dweezil de beste solo die Frank ooit speelde! Frank zelf was ook trots op dit nummer. Hij noemde het in ieder geval de beste track van het album Joe's Garage: acts I, II & III uit 1979. Dat album (eigenlijk in 2 afzonderlijke uitgaves verschenen; eerst Act I en daarna Acts II & III) is een satirische rock opera. Alle nummers volgen elkaar sequentieel op en staan in het teken van het verhaal van Joe, een gewone jongen die gitaar wil spelen en zich simpelweg wil vermaken. Hij wil dat echter doen in een totalitaire staat waarin muziek bij wet verboden is om de bevolking te kunnen controleren en reguleren. Het verhaal wordt verteld door een medewerker van de totalitaire staat die zichzelf de Central Scrutinizer noemt. De gitaarsolo van Watermelon in Easter Hay is opgenomen in een 9/4 maat. Bovendien is deze solo één van de weinige (misschien zelfs de enige) die synchroon is opgenomen. De andere solo's kennen overdubs van oudere live-opnamen. De titel van het nummer zou afkomstig zijn van een uitspraak van Frank terwijl hij het album opnam: "Playing a guitar solo with this band is like trying to grow watermelon in Easter hay". Een ongetwijfeld lastige klus. Met z'n 9:09 minuten is het nummer een heerlijk lang uitgesponnen track en vormt het het slotstuk van het album samen met A Little Green Rosetta. Ook al is het een instrumentaal nummer, aan het begin van de track horen we de verteller van het verhaal, de Central Scrutinizer. Joe zou zich terugtrekken naar z'n kamer om stilletjes z'n laatste ingebeelde gitaarsolo te dromen. De criminalisering van muziek heeft z'n effect gehad. Na de vrijlating van Joe durft hij alleen nog maar denkbeeldig muziek te maken. Uiteindelijk geeft hij zelfs volledig de muziek op. Maar gelukkig voor ons als luisteraars horen we Frank noot voor noot de ingebeelde solo van Joe spelen.9 Dweezil speelde Watermelon in Easter Hay fantastisch. Wat een heerlijk rustgevend, uitgesponnen nummer is het toch ook. Het NNO had in dit stuk een heel bescheiden rol. Eigenlijk was alleen de ritmesectie aan zet. Alles draaide uiteindelijk om het gitaarspel. Fantastisch.

Het slotstuk van de avond was Strictly Genteel. Eén van de mooiste orkestrale werken die Frank Zappa ooit gecompeneerd heeft (London Symphony Orchestra, Vol. II). Dat vond de man op de rij voor me ook. Hij danste mee op de maat van de muziek. Stoeldansen, heel hip anno 2017. Ik had er geen last van. Ik vond het zelfs mooi om te zien dat iemand helemaal opleefde door dit orkestrale hoogtepunt. Want wat is Strictly Genteel een geweldig sferisch en melodieus nummer. Deze avond kon niet meer stuk. Wat heb ik genoten. Wat hebben wij allemaal daar in De Oosterpoort genoten.

Co de Kloet, Hans Leenders, het NNO en Dweezil Zappa

Voetnoten

1 Frank Zappa with Peter Occhiogrosso,The Real Frank Zappa Book (1ste editie 1989; deze ed. 1999) p. 9-352, aldaar 145-146.

2 Frank Zappa with Peter Occhiogrosso,The Real Frank Zappa Book (1ste editie 1989; deze ed. 1999) p. 9-352, aldaar 151-156, 196-197 en Rip Rense, 'Liner Notes' by The Yellow Shark (Zappa Records, official release #62; editie 2012).

3 Frank Zappa with Peter Occhiogrosso,The Real Frank Zappa Book (1ste editie 1989; deze ed. 1999) p. 9-352, aldaar 147-150.

4 Noord Nederlands Orkest, 'Dweezil Zappa's Orchestral Favorites' (geraadpleegd 20-11-2017; URL: https://www.nno.nu/concert/dweezil-zappa).

5 Co de Kloet, 'About DWEEZIL ZAPPA’s ORCHESTRAL FAVORITES' (Kortenhoef; herfst 2017; via e-mail ontvangen d.d. 19-11-2017) en Noord Nederlands Orkest, 'Dweezil Zappa's Orchestral Favorites' (geraadpleegd 20-11-2017; URL: https://www.nno.nu/concert/dweezil-zappa).

6 Noord Nederlands Orkest, 'Dweezil Zappa's Orchestral Favorites' (geraadpleegd 20-11-2017; URL: https://www.nno.nu/concert/dweezil-zappa).

7 Frank Zappa's Musical Language, 'The LSO and the Perfect Stranger: a modern composer' (geraadpleegd 1-12-2017; URL: https://www.zappa-analysis.com/modern.htm).

8 Co de Kloet, 'Tweet over There's Still Something Dead In Here' (getweet op 22-11-2017, 13:01 uur; URL: https://twitter.com/CodeKloet/status/933440439562178562?s=09).

9 Ik schreef ooit een Top 10 Zappa songs op deze website. In dat artikel zie je welke bronnen ik heb geraadpleegd. Voor mijn artikel is dit de verwijzing: Richard Meijer, 'Top 10 Zappa songs' (verschenen 23-04-2016; URL: https://www.muziekmeijer.nl/index.php/zappa/item/top-10-zappa-songs).

Reacties (2)

  • Hendrik P

    Hendrik P

    05 december 2017 op 16:05 | #

    Ik lees nergens over het feit dat het concert zo kort was omdat twee stukken van Frank Zappa ( G Spot Tornado en Peaches) en het stuk van John Adams zijn gecanceld. Vooral de stukken van Zappa hadden natuurlijk nooit het veld moeten ruimen voor dat stuk van Vai. Dat was ook de reden dat Ali Askin niet naar Groningen kwam. Dus het was meer Dweezils Orchestral Omissions. Jammer gemiste kans.

    antwoord

    • Webmaster Meijer

      Webmaster Meijer

      05 december 2017 op 20:33 | #

      Ik heb ervoor gekozen om de werken te bespreken die zijn gespeeld en geen melding te maken van de programmawijzigingen. Ik denk dat het concert ongeveer even lang zou hebben geduurd. In plaats van de 3 geskipte nummers kregen we nu 2 extra werken van Dweezil en Strictly Genteel. Toegegeven, ik had gehoopt op G-Spot Tornado. Maar ik vond het een fantastische avond. Jammer dat je het anders ervaren hebt. Ik hoop dat je wel hebt kunnen genieten van de stukken die wel werden gespeeld.

      antwoord

Plaats een reactie

U plaatst een reactie als gast U kunt hieronder inloggen