The Doors - L.A. Woman

Een stijlbreuk met het vorige werk van The Doors: rijker, voller, vuriger en hitsiger

Inleiding

Onder vrienden hebben we vaak discussie over wat het beste Doors album is. Ik behoor tot de minderheid die vindt dat L.A. Woman het beste is. De meerderheid gaat toch voor het debuut van The Doors met de gelijknamige titel. Ik vind dat uiteraard ook een topalbum, maar L.A. Woman heeft net dat ene streepje voor. In deze albumbespreking probeer ik dat ene streepje te duiden. Lees meer

Mijn passie voor The Doors

The Doors zijn van alle tijden. Ten tijde van hun bestaan in de jaren zestig en begin jaren zeventig waren ze erg populair, maar tot op de dag vandaag zijn ze dat gebleven. De verklaring ligt deels in de kracht van hun muziek: die is onverwoestbaar. Maar deels zal het ook de mythe rondom frontman en lid van de forever 27-club, Jim Morrison, zijn. Zijn beeltenis is zo'n iconisch krachtig figuur geworden, dat je dit op dezelfde voet mag plaatsen met beeltenissen van historische figuren als Jezus en Che Guevara. Ik kom met enige regelmaat jongeren tegen die een t-shirt dragen met een afbeelding van Jim. Het past misschien bij de kledingstijl van een zekere subcultuur, maar toch zullen deze mensen ook zijn muziek luisteren.

Jim Morrison

Mijn eerste kennismaking met werk van The Doors was gewoon bij mijn ouders thuis. Er kwamen met enige regelmaat nummers op de radio. Zonder een volledig album te kennen ontdekte ik Light My Fire, Love Her Madly, Riders on the Storm en Break On Through (To The Other Side). Ik vond het dan ook wel stoer, dat één van mijn vriendinnen van de middelbare school groot fan was van The Doors. Zij was zo'n meisje dat je ook tegenwoordig nog ziet met die t-shirts. Compleet verslingerd was zij aan de psychedelische sound van The Doors. Het kon niet uitblijven of ze zou mij ook besmetten met het Doors-virus. Dit was tweede helft jaren negentig. Mijn eerste albums kreeg ik op CD. En wat ik vreesde geschiedde: The Doors vloeide sindsdien door mijn aderen.

L.A. Woman was bij mij helemaal raak. Ik denk dat het vooral door de titeltrack kwam. Dit was zo'n opzwepend nummer. Het was voor mij onmogelijk om stilletjes naar dat nummer te luisteren. Ik moest er op meebewegen, lekker los gaan. Dat gevoel, dat is er zelfs jaren later nog steeds. Ik denk dat hier een groot deel van de verklaring zit waarom ik L.A. Woman verkies boven The Doors. En dan is er natuurlijk nog de echte classic van het album, Riders on the Storm. Dit angstaanjagende relaas over het gevaar van liften met z'n geweldige storm en onweer geluidseffecten, is voor velen het ultieme nummer van de band.

The Doors

Ook al behoeft een band als The Doors weinig toelichting, is het goed om kort de biografie van de band te schetsen. Filmstudenten aan de UCLA, Ray Manzarek en Jim Morrison, richtten met gitarist Robbie Krieger en drummer John Densmore The Doors op in de zomer van 1965. De naam is ontleend aan een citaat uit het boek The Doors of Perception van Aldous Huxley: "There are things known and there are things unknown, and in between are the doors of perception". De groep voegde nooit een bassist toe (ook al zou op latere albums regelmatig een bassist enkele partijen inspelen). De sound werd vooral bepaald door Manzareks elektrische orgelwerk en de diepe stem van Morrison. De band maakte rockmuziek met psychedelische melodieën en poëtische teksten. De groep tekende bij Elektra Records in 1966 en brachten hun titelloze debuutalbum uit in 1967. De focus lag vanaf het begin op de charismatische frontman Jim Morrison. Hij zorgde voor hun bekendheid en populariteit, maar was door zijn overmatig drugs- en drankgebruik ook vaak de veroorzaker van relletjes. De arrestatie tijdens een optreden in Miami in 1969 voor obsceen gedrag betekende bijna het einde van de band. Ze brachten desondanks 6 succcesvolle studioalbums uit. De laatste was in 1971 en heette L.A. Woman. Kort na de opnames voor dat album vertrok Jim naar Parijs. Hier zou hij niet veel later overlijden aan een hartaanval, wat vermoedelijk te wijten was aan zijn drugsgebruik. Hij ligt begraven op de beroemde begraafplaats Cimetière du Père-Lachaise in Parijs. Zijn laatste rustplaats is voor vele fans wereldwijd een soort bedevaartsoord geworden. De overgebleven bandleden zetten nog een tijdje door. Ze brachtten nog twee studioalbums uit, maar hielden het in 1973 voor gezien. Na bijna dertig jaar kwam het tot een reünie. Op initiatief van Krieger en Manzarek vormde zich The Doors of the 21st Century. Aangevuld met Ian Astbury als vervanger van Jim Morrison traden ze op in diverse concertzalen. Tot slot bracht regisseur Oliver Stone in 1991 een zeer succesvolle biografische film over The Doors uit waarin acteur Val Kilmer op zeer geloofwaardige wijze Jim Morrison speelde.1

Albumbespreking

L.A. Woman is het zesde en laatste album van The Doors waarop Jim de zangpartijen doet. Het werd uitgebracht in april 1971. Drie maanden na het verschijnen van de plaat overleed hij in zijn badkamer in Parijs. De baspartijen zijn gespeeld door Jerry Scheff, bassist van Elvis tijdens diens Vegas shows. Jim Morrison zou hem hiervoor hebben gevraagd omdat hij een groot Elvis fan was. Er wordt gezegd dat Scheff als vast lid tot de band zou toetreden. De dood van Morisson maakte hier echter een vroegtijdig einde aan. Marc Benno was toegevoegd als slaggitarist.2

Tracklist:

Kant A:
1. The Changeling (4:20)
2. Love Her Madly (3:18)
3. Been Down So Long (4:40)
4. Cars Hiss By My Window (4:10)
5. L.A. Woman (7:49)

Kant B:
1. L'America (4:35)
2. Hyacinth House (3:10)
3. Crawling King Snake (4:57)
4. The WASP (Texas Radio and the Big Beat) (4:12)
5. Riders on the Storm (7:14)

Het geluid van L.A. Woman is voller en rijker dan het geluid van hun voorgaande albums. Het is veel sterker een rijk bluesgeoriënteerd album geworden, dan de soms ietwat psychedelische muziek die ze maakten ten tijde van hun debuut. De door de lsd geïnspireerde Morrison zag zichzelf als een gereïncarneerde sjamaan. Dat werkte soms sterk door in zowel teksten als in de muziek. Die invloeden zijn beduidend minder sterk aanwezig op L.A. Woman. Jim lijkt wel veranderd in een boerse drinkebroer. Hij is nog steeds charismatisch, maar op een ander manier. Hij klink ruiger, boerser en zwaarder dan ooit tevoren.

De blues hoor je meteen in de openingstrack The Changeling. De tweede track, Love Her Madly was één van de singles van het album. Dit nummer is het meest opgetogen nummer van het album en is een lofzang op verliefdheid. Been Down So Long is bij uitstek een bluesnummer. De baspartij in dit nummer is erg prominent aanwezig. Robbie speelt er slidegitaar overheen en Jim schreeuwt er al vloekend zijn teksten uit. Het vierde nummer, Cars Hiss by my Window is een rustig bluesnummer. De toetsen van Ray, die altijd zo dominant aanwezig waren zijn volledig naar de achtergrond verdwenen. Denk maar eens terug aan hoe groot zijn rol was in nummers als Light My Fire. Jim schreef de tekst vanuit het perspectief van iemand die auto's voorbij hoort razen vanuit een goedkoop motel.

Voor mij is het ruim 7 minuten durende L.A. Woman het absolute hoogtepunt van het album. Het nummer is één grote lofzang op de City of Light, oftewel Los Angeles. Het is net als Radar Love van The Golden Earring een fantastische autotrack. Dat komt deels door de tekst, want het beschrijft een autorit door deze stad van licht en engelen. Maar het komt ook door het geweldig opzwepende ritme dat onder dit nummer ligt. En dat komt naast de ritmesectie toch ook door 'good old' Ray Manzarek die een geweldige partij op z'n orgel speelt. En dan als toppunt het stemgeluid van Jim. Tot op de dag van vandaag kan ik er gewoon niet bij dat hij 27 jaar oud was toen hij deze track inzong. Dat rauwe zware stemgeluid past gewoon niet bij een man van 27. Hier klinkt een volwassen man van rond de 40 - 50 jaar oud, die al het nodige heeft meegemaakt in z'n leven. En toch is het Jim van 27. Ik vind het een geweldig compliment naar zijn stem- en zangkwaliteiten. Na een intermezzo waarin Jim het anagram van zijn eigen naam opdreunt "Mr. Mojo Risin'", gaat het nummer weer lekker verder tot een geweldige climax.

Plaatkant B begint met L'America. Geschreven voor de film Zabriskie Point van de Italiaanse regisseur Michelangelo Antonioni, maar hij wees het nummer af. Met L'America bedoelde Jim Latijns-Amerika. Het nummer zelf kent een soort mantra, waarbij Jim telkenmake L'America reciteert. Hyacinth House ademt het melodrama van een stomme film. Jim lijkt in dit nummer aan te geven dat hij behoefte heeft aan een vriend cq vrienden die niet op hem afkomen vanwege zijn roem. Crawling King Snake is een cover. Het nummer is oorspronkelijk geschreven en uitgebracht door John Lee Hooker. Net als in veel blues liedjes, gaat dit nummer over seks, waarbij de "king snake" een overduidelijk metafoor is. Het nummer past naadloos op L.A. Woman vanwege de blues dat een prominente rol speelt in de muziekstijl op dit album. Het een-na-laatste nummer, The WASP (Texas Radio and the Big Beat), heeft zoals de titel al prijsgeeft een heerlijke Big Beat. Die beat wordt verzorgd door drummer John Densmore die op dit nummer het poëtische reciteren van Jim ondersteunt. "Texas Radio" verwijst naar Mexicaanse radiostations die met een hoge voltage doordrongen tot in de staat Texas in de jaren vijftig.

Het slotnummer van L.A. Woman is al net zo'n episch nummer als The End van hun debuut. Echt een klassiek Doors nummer, Riders on the Storm. Het begint met de regen- en dondergeluiden die Ray Manzarek voortbracht met z'n elektrische Fender Rhodes orgel. Dit creëert een onheilspellende sfeer. Dan begint Jim te zingen. Wat dan opvalt is dat er soort zacht gefluister te horen is. Het lijkt net alsof er een soort echo zit op de gezongen tekst. In de studio bleek Jim eerst de gewone tekst te hebben ingezongen, waarna hij dezelfde tekst nogmaals fluisterend opnam. Dit gefluister zorgt met het geregen en gedonder voor de donkere en duistere sfeer waartegen het even onheilspellende verhaal verteld wordt. De tekst is deels autobiografisch voor Morrisons leven. Hij zag zichzelf als een "rider on the storm". De 'killer on the road' is een verwijzing naar een script dat hij schreef en dat The Hitchhiker (An American Pastoral) heet. In dat stuk zou hij een lifter spelen die een moorddadig spoor zou achterlaten. Dit thema van de lifter hield hij over van de tijd dat hij een meisje, Mary Werbelow, zag in Clearwater. Daarvoor moest hij geregeld de afstand van 280 miles liften. Dit was rond 1962. Maar het is ook geïnspireerd op 'spree killer' Billy Cook. Cook zou lukraak zes mensen vermoord hebben, waaronder een jong gezin, terwijl hij lifte naar Californië. In de liedtekst staat de volgende passage: "There's a killer on the road/his brain is squirming like a toad [...] if you give this man a ride/sweet family will die.. "3

Jim Morrison

Receptie

L.A. Woman kwam tot de vierde plaats in de Nederlandse Album Top 100 begin november 1971. Van het album kwamen twee singles, Love Her Madly en Riders on the Storm. De eerste single haalde de vierde positie en de tweede de zevende positie. In de jaarlijkse Top2000 van NPO Radio 2 staat het album met drie tracks vertegenwoordigd. Naast de singles is dat L.A. Woman zelf.

Nummer met notering(en)
in de NPO Radio 2 Top 2000
'99 '00 '01 '02 '03 '04 '05 '06 '07 '08 '09 '10 '11 '12 '13 '14 '15
L.A. Woman - 218 - 351 217 321 308 396 315 327 280 299 265 235 239 312
Love Her Madly - 658 615 557 630 705 879 1009 1112 849 886 987 854 888 940 1134
Riders on the Storm 12 14 12 10 12 16 24 26 33 22 26 27 23 32 30 40

Voetnoten

1 William Ruhlman en Richie Unterberger, 'The Doors' in: All Music Guide. The definitive guide to popular music (4e editie; 2001) p. 124 en Wikipedia, 'The Doors' (geraadpleegd 26-11-2015; https://nl.wikipedia.org/wiki/The_Doors).

2 Wikipedia, 'L.A. Woman (album)' (geraadpleegd 28-11-2015; https://nl.wikipedia.org/wiki/L.A._Woman_(album)).

3 Songfacts, 'Riders on the Storm by The Doors' (geraadpleegd 29-11-2015; http://www.songfacts.com/detail.php?id=273) en Wikipedia, 'Riders on the Storm' (geraadpleegd 29-11-2015; https://en.wikipedia.org/wiki/Riders_on_the_Storm).

  • Geef het album jouw waardering:
    5.0/5 Waardering (2 beoordelingen)

E-mail

Stuur een e-mail naar de auteur van dit artikel

Reacties (5)

  • Martin

    Martin

    29 november 2015 op 13:04 | #

    Wederom een zeer lezenswaardig artikel Richard. Misschien nog het vermelden waard dat JM riders on The storm meermalen heeft ingezongen (2e stem etc.) waardoor het nummer een onheilspellend timbre in zich krijgt.

    antwoord

    • Martin

      Martin

      29 november 2015 op 13:19 | #

      Inzingen is misschien niet de juiste term, het is haast fluisteren wat ie doet. Met een goeie koptelefoon kun je het horen als je er op let.

      antwoord

      • Webmaster Meijer

        Webmaster Meijer

        30 november 2015 op 20:21 | #

        Dank Martin. Ik heb de tekst aangepast, want je hebt helemaal gelijk.

        antwoord

  • Sonofrikus

    Sonofrikus

    24 december 2015 op 19:59 | #

    Helemaal eens met je relaas. LA Woman is een plaat die mij wild maakt, altijd jong doet voelen, altijd met volle borst wordt meegezongen en is absoluut de beste van de Doors.
    Als ik hier naar luister ben ik the lizard king, and I can do anything.....

    antwoord

  • Joep

    Joep

    29 december 2015 op 04:36 | #

    Zelden zo'n goed lofzang gelezen over ook mijn favoriete album. Kreeg als jongen een koptelefoon op mijn hoofd van zwager lef met de mystieke woordjes "hier vind je vast mooi" was verkocht elke vezel in mijn lijf begreep het album (en toen pas 14) nu 39 nog steeds elke vezel ging net wagenwijd open. Dank voor je zorgvuldig gekozen woorden.

    antwoord

Plaats een reactie

U plaatst een reactie als gast U kunt hieronder inloggen