Bruce Springsteen - The River

Met de dubbelelpee The River vestigde Bruce Springsteen zich definitief als groot Amerikaans rockartiest.

Inleiding

2016 is het jaar dat Bruce Springsteen en de E Street Band op tournee zijn in Amerika en Europa met The River Tour. Ruim 35 jaar na de release van het album en de toenmalige The River Tour, brengen ze weer integraal het album ten gehore. Directe aanleiding vormt de release van The Ties That Bind: The River Collection, een 4CD/3DBD of 4CD/2Blu-ray verzamelbox waarbij de archieven goed uitgediept zijn. Op 14 juni 2016 doet de tour Nederland aan. The Boss en z'n mannen gaan het Malieveld in Den Haag rocken. Ik mag er die avond bij zijn en kan me daar nu al erg op verheugen. Tijdens de tour van 1980-81 speelden ze in totaal 140 avonden waaarbij ze vaak de grens van 4 uur per optreden raakten. Het vestigde toen hun reputatie van marathon performers. Wie weet hoe lang ze de 14e juni doortrekken ;-)1

In mijn ogen heeft Bruce Springsteen meerdere albums gemaakt die in aanmerking komen voor de titel albumklassieker. The River vormt daarop geen uitzondering. The River Tour vormt een mooie aanleiding om het album The River te bespreken. Lees meer

Waarom ik The Boss volg

Born in the USA was het eerste album dat ik van Bruce Springsteen in m'n bezit kreeg. Ik was toen al in mijn studententijd. Het was de periode dat ik meer en meer geïnteresseerd raakte ik de muziek van de jaren zestig, zeventig en tachtig. Muziek die veelal voor mijn tijd lag. Born in the USA was een geweldige start voor Springsteens muziek. Het album had immers vele hits voortgebracht die nog altijd op de radio te horen waren. En de clip van Dancing in the Dark kwam nog altijd met enige regelmaat voorbij op MTV, toen dat station nog videoclips uitzond. Het bleek een geweldig cadeau. Mijn vriendin had het voor mij gekocht. Het was een album dat we beiden graag luisterden.

In mijn vriendengroep waren er ook meerdere liefhebbers van Springsteen. Eén van mijn beste kameraden had zelfs een mooie collectie op CD en vinyl van The Boss. Zo leerde ik ook de eerste albums van Springsteen kennen. Toen ben ik ze zelf gaan aanschaffen. Vooral toen ik startte met het aanleggen van mijn vinylcollectie. Uiteraard kocht ik ook een mooi vinylexemplaar van The River. Een waar albumklassieker, en één van de vele die Springsteen heeft voortgebracht.

Muziek van Springsteen heeft mij nog nooit teleurgesteld. Echt nooit. Het is zo'n zeldzame artiest waar ik werkelijk alles goed van vind. Uiteraard heb ik ook zo mijn voorkeuren. Zo prefereer ik zijn werk met de E Street Band, maar z'n solowerk is ook zeer de moeite waard. Misschien is het z'n stemgeluid. Misschien zijn het de onderwerpen die hij bezingt. Het spreekt me op één of andere manier zo geweldig aan, dat ik naar alles van hem met groot plezier luister. Soms kabbelt het heerlijk op de achtergrond, vallen de teksten en de arrangementen niet op. Het wordt tijd dat ik de schande uitpoets dat ik The Boss nog nooit live heb zien optreden. Op naar 14 juni 2016 op het Malieveld.

Bruce Springsteen

Bruce Springsteen werd op 23 september 1949 geboren. Hij is opgegroeid in New Jersey. Vanaf de jaren zestig speelde Bruce al in meerdere bandjes. In 1972 zou hij ontdekt worden door John Hammond, die ook Bob Dylan had ontdekt. In het jaar van zijn ontdekking tekende Bruce bij Columbia Records. Hij bracht daar zijn eerste album uit, Greetings From Asbury Park, NJ. Dit album verscheen in januari 1973 en was vernoemd naar de badplaats Asbury Park, waar hij in het begin van zijn carrière in kleine clubs optrad. In september 1973 verscheen zijn tweede album The Wild, the Innocent, and the E Street Shuffle. Pas met het derde album, Born to Run dat in augustus 1975 uitwam, brak hij door. De critici waren lovend. Springsteens muziek werd vergeleken met de muziek van Jerry Lee Lewis, en zijn liedteksten met die van Bob Dylan. Intussen was Bruce ook een gewaardeerd tekstschrijver geworden. In het tweede deel van de jaren zeventig werden zijn songteksten door collega’s met succes opnieuw opgenomen. Manfred Mann's Earth Band bereikte een nummer 1 notering in de Verenigde Staten met Blinded by the light en The Pointer Sisters scoorden een grote hit met Fire.

In 1978 verscheen Darkness on the Edge of Town. Het album werd mede een groot succes vanwege de bijbehorende tour. Kort daarop, in 1980, volgde The River, maar daarover later uiteraard meer. Bruce Springsteen was succesvol. Hij was mainstream geworden. Geliefd bij het grote publiek. In plaats van op dezelfde voet verder te gaan en zijn status flink uit te buiten, besloot Bruce zich terug te trekken en nam hij het ietwat sombere solo-album Nebraska op (september 1982). In juni 1984 verscheen het album Born in the USA, vergezeld van een twee jaar durende internationale tour. Van het album werden zeven singles een hit, en het vormt daarmee één van de grootste successen uit zijn carrière. Zijn naam was gevestigd als groots Amerikaans rockartiest die het leven bezong van de gewone Amerikaanse man en vrouw. Zijn teksten waren realistisch, soms confronterend, maar gingen altijd over het echte leven. Na Born in the USA volgden nog vele albums die ik hier niet stuk voor stuk zal benoemen.

Bruce Springsteens succes bleek niet alleen uit succesvolle albumverkopen of grootse tournees, maar ook uit enkele prijzen die hij won voor zijn muziek. In 1994 ontving hij een Grammy Award en een Oscar voor Beste Lied voor het nummer Streets of Philadelphia, dat hij voor de soundtrack van de film Philadelphia had opgenomen. In november 1995 volgde het album The Ghost of Tom Joad, opnieuw een introvert en bijna akoestisch album. Voor dit album kreeg Springsteen een Grammy voor beste folkplaat. In 2009 heeft Springsteen met zijn filmlied The Wrestler een Golden Globe gewonnen en kreeg hij een Grammy voor zijn lied Girls In Their Summer Clothes van zijn album Magic dat in 2007 was verschenen. Dit album was wederom met de E Street Band opgenomen, en was daarmee het eerste album na The Rising uit 2002. Tussendoor had Springsteen enkele solowerken uitgebracht.

Bruce Springsteen is nog altijd erg actief als muzikant. Tot zijn meest recente werken kunnen we Wrecking Ball uit 2012 rekenen en High Hopes uit 2014. Op het album Wrecking Ball rekent Bruce genadeloos af met de financiële bankensector die verantwoordelijk kan worden gehouden voor de wereldwijde kredietcrisis die grofweg van 2007 liep tot en met 2011, maar ook daarna z'n nasleep nog wel heeft gehad. Niet eerder hoorden we Bruce zo boos en zo hard in z'n oordeel. High Hopes is, zoals de titel al doet vermoeden, een hoopvoller album. Het bevat naast nieuwe muziek ook enkele covers. Naast de leden van de E Street Band, speelt ook Tom Morello, gitarist van Rage Against the Machine mee. Het is voor The Boss al het achttiende studioalbum. In het voorjaar van 2014 deed Springsteen en zijn band Afrika, Australië, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten aan. En nu, in 2016, is The Boss gestart met zijn The River Tour n.a.v. de archiefuitgave van de box The Ties That Bind: The River Collection.2

Albumbespreking

The River is het vijfde studioalbum van Bruce Springsteen. Het werd als dubbelelpee uitgebracht op 17 oktober 1980 op het label Columbia Records. Het album is geproduceerd door Jon Landau, Springsteen zelf en bandlid Steve van Zandt. Een deel van de nummers had Springsteen al klaar liggen. Independence Day, Point Blank, The Ties That Bind, Ramrod en Sherry Darling waren overgebleven van de opnamesessies van het vorige album Darkness on the Edge of Town. De nummers waren zelfs al live gespeeld tijdens de tour van 1978. Delen van Drive All Night hadden gefungeerd als tussenstuk in het nummer Backstreets. De titeltrack werd voor het eerst gespeeld in september 1979 tijdens een protestconcert voor veilige energie en tegen nucleaire energie, georganiseerd door de Musicians United for Safe Energy.

The River

Oorspronkelijk zou het album als enkele elpee uitgebracht worden onder de titel The Ties That Bind. Het album zou eind 1979 verschijnen en 10 nummers bevatten. Dat liep toch anders. Nadat Bruce de titeltrack The River had geschreven voegde hij steeds donkerder materiaal toe. Dit was met opzet en was meteen een groot contrast met de voorganger Darkness on the Edge of Town. Tijdens een interview zei Bruce hier het volgende over: "rock and roll has always been this joy, this certain happiness that is in its way the most beautiful thing in life. But rock is also about hardness and coldness and being alone ... I finally got to the place where I realized life had paradoxes, a lot of them, and you've got to live with them." Springsteen heeft daarmee een metamorfose doorgemaakt naar een volwassen artiest die heel goed weet wat het leven biedt, in positieve en negatieve zin.3

Op The River werkte Bruce wederom met de E Street Band. De samenstelling was als volgt:
Bruce Springsteen – zang en gitaar
Roy Bittan – piano
Clarence Clemons – saxofoon
Danny Federici – orgel
Garry Tallent – basgitaar
Steve van Zandt - gitaar
Max Weinberg - drums

Tracklist:

Kant 1:
1. The Ties That Bind (3:34)
2. Sherry Darling (4:03)
3. Jackson Cage (3:04)
4. Two Hearts (2:45)
5. Independence Day (4:50)

Kant 2:
1. Hungry Heart (3:19)
2. Out In The Street (4:17)
3. Crush On You (3:10)
4. You Can Look (But You Better Not Touch) (2:37)
5. I Wanna Marry You (3:30)
6. The River (5:01)

Kant 3:
1. Point Blank (6:06)
2. Cadillac Ranch (3:03)
3. I'm A Rocker (3:36)
4. Fade Away (4:46)
5. Stolen Car (3:54)

Kant 4:
1. Ramrod (4:05)
2. The Price You Pay (5:29)
3. Drive All Night (8:33)
4. Wreck On The Highway (3:54)
Totale speelduur: 83:47 min.

The River

Muziekstijl en thema's

The River is pure rock. Stoere rock welteverstaan. Bruce bewijst samen met de E Street Band dat ze ballen hebben. Gitaren genoeg! Maar gelukkig is de muziek rijker door de toevoeging van saxofoonpartijen van Clarence Clemons, het pianospel van Roy Bittan en de mondharmonica die zo overduidelijk aan het begin van de track The River zit. Tesamen is het een vol, stoer rockgeluid. Ik vind het typische muziek voor stadions. Tuurlijk zijn er de nodige rustige nummers aanwezig, maar over het geheel gezien rockt het hard. Bruces zang is ietwat mompelend, zelfs een beetje lastig te verstaan bij tijd en wijle. Dat vind ik typisch voor de zang van Springsteen. Ook voert hij een overduidelijk Amerikaans accent. Maar het past o zo goed bij z'n songteksten, die over het Amerikaanse leven gaan, en vaak dat van de gewone man. Ook past zijn zangstijl perfect bij het geschreven materiaal. Al zijn songteksten zijn op zichzelf staande mini-romans. Ze willen een verhaal vertellen. Als je kijkt naar de lengte van de songteksten, dan valt op hoe lang ze allemaal zijn. En dat komt echt niet door 4X een refrein te herhalen. Nee, het zijn mini-verhalen. Dat het verhalen zijn die Bruce wil vertellen, merk je aan de stijl waarmee z'n teksten vaak openen. Neem You Can Look (But You Better Not Touch): "Yesterday I went shopping buddy down to the mall / Looking for something pretty I could hang on my wall / I knocked over a lamp before it hit the floor I caught it / A salesman turned around said, 'boy, you break that thing you bought it.'" Hier zitten hele uitvoerige zinnen in, die een sterk verhalende opbouw hebben. Bovendien laten ze veel details toe. Geen korte nietszeggende zinnen, die gekozen te lijken te zijn vanwege klank en rijm, zoals je zo vaak hoort in popmuziek. Bruce wil jou als luisteraar een verhaal vertellen, en dat doet hij eenmaal graag uitgebreid. Ik houd ervan.

The River - innersleeve

Veel van de verhalen op voorgaande albums gingen over auto's of meisjes. Niet dat dat afwezig is op The River, integendeel, maar het is allemaal iets volwassener geworden. Bruce leek te beseffen dat de mensen met wie hij opgroeide in Jersey nu de verantwoordelijkheden droegen die horen bij het ouderschap, dat de Amerikaanse droom vaak verder uit bereik leek, en dat de economische tijd waarin ze leefden niet gunstig was.4 Eén van de meest voorkomende thema's in de songteksten van Bruce Springsteen, is de arbeidersklasse. Bruce staat bekend als de man van het gewone volk. Ook al heeft hij zich ingezet voor de presidentscampagne van Barack Obama, hij is gewoon gebleven. Simpel shirt, spijkerbroek, that's it! Geen poespas, geen poeha. Geen verheven gedoe. Niet in zijn songteksten, niet in zijn muziekstijl en al helemaal niet in gedrag. Om dat laatste kracht bij te zetten: welke artiest kan zich erop beroepen dat ie al decennia lang optredens verzorgt die vaak over de 3 uur grens gaan? Dus sterrengedrag waarbij de topartiest een enorme gage vangt, veeleisend is en na het spelen van de grootste hits na iets meer dan een uurtje alweer vertrekt, is Springsteen vreemd. Je kunt je dus voorstellen dat het gewone volk zich tot hem aangetrokken voelt. Dat wordt versterkt doordat Bruce over het leven van het gewone volk zingt. Zo bezingt hij meer dan eens het leven van de arbeidersklasse. Een perfect voorbeeld daarvan is de titeltrack The River. In het nummer zingt Springsteen over de frustraties in het leven van de arbeidersklasse: "I got a job working construction for the Johnstown Company. But lately there ain't been much work on account of the economy." Een gesprek met zijn zwager vormde de basis voor "The River". Hij was destijds zijn baan in de bouw kwijtgeraakt en tot overmaat van ramp liep zijn huwelijk op de klippen. Verder gaat The River over teleurstellingen en verwachtingen die niet worden waargemaakt: "Is a dream a lie if it don't come true. Or is it something worse".5 Iets wat de arbeidersklasse niet vreemd is: er is altijd die droom op een beter leven. In het echt is die droom slechts voor een enkeling weggelegd. Niet veel mensen kunnen zich ontworstelen aan hun afkomst en milieu. Ook in de 2e track van het album, Sherry Darling, merk je dat de economische omstandigheden niet zo goed meer zijn. "Your mama's yappin' in the back seat / Tell her to push over and move them big feet / Every monday morning I gotta drive her down to the unemployment agency".

Romantiek, liefde, trouwen, ontrouw, relaties en relatiebreuken. Het is allemaal aanwezig in de teksten van Springsteen. De ene opgewekt, zelfs vrolijk. Denk aan Crush On You, of I Wanna Marry You. Maar in dit laatste nummer zit dan toch weer een soort levensles die Bruce heeft afgekeken van de levens van zijn leeftijdsgenoten uit Jersey. Op een gegeven moment komt de tijd dat je je verantwoordelijkheid moet nemen. Je kunt niet eeuwig vrijgezel(lig) blijven: "Now, honey, I don't wanna clip your wings / But a time comes when two people should think of these things / Having a home and a family / Facing up to their responsibilities". In Hungry Heart wordt een donkerder verhaal vertelt. Het nummer gaat over het verlangen in ieder aanwezig, een eeuwig brandend verlangen naar meer. Een verlangen naar nieuwe liefde, naar een nieuwe vlam. De persoon verlaat z'n vrouw en kinderen en vindt een nieuwe liefde in een Kingstown bar. "Got a wife and kids in Baltimore Jack / I went out for a ride and I never went back". Maar hoe het ook zij, "ain't nobody like to be alone." In Point Blank zien we vrijwel alle thema's terugkeren: een opbloeiende liefde, de hoop op het uitkomen van de Amerikaanse droom, maar ook het maken van verkeerde keuzes waardoor de droom uiteenspat, het stuklopen van de relaties, het verkeren in economisch zwaar weer. Wat mij betreft is Point Blank één van de sleutelnummers van het album. De verteller van het nummer beschrijft hoe hij de avond ervoor een vrouw tegenkwam met wie hij ooit die romantische relatie had, ontstaan tijdens een dans in een lokale bar. Hij had ooit haar Romeo kunnen zijn, en zij zijn Julia. "These days you don't wait on Romeo's / you wait on that welfare check / and on all the pretty things that you can't ever have / and on all the promises / That always end up point blank, shot between the eyes / Point blank like little white lies, you tell to ease the pain." Maar behalve de liefdesverklaringen aan vrouwen, de relatiebreuken, etcetera, is er ook een andere relatie: die tussen vader en zoon. In Independence Day zien we een relatie tussen vader en zoon die stukloopt. Het nummer zou heel goed plaats hebben kunnen vinden op de 4e juli, maar het lijkt eerder metaforisch. De zoon verlaat het ouderlijk huis, omdat hij teveel op zijn vader lijkt waardoor het onder één dak samenleven niet langer ging.

Auto's, een geliefd onderwerp van The Boss. Dat is zoals gezegd niet anders op The River. Het nummer Cadillac Ranch gaat over één van de populairste Amerikaanse auto's, de cadillac. Bruce bezingt z'n liefde voor een oer-Amerikaans symbool. Dat versterkt hij door er nog een paar op en top Amerikaanse helden bij te halen die ooit een Cadillac reden: James Dean in that Mercury '49 (...) Even Burt Reynolds in that black Trans-Am". Auto's en autorijden kunnen ook voor iets anders staan. In Stolen Car vertelt de hoofdpersoon dat hij 's nachts in een gestolen auto rondrijdt in de hoop dat hij gepakt wordt door de politie of dat hij opgaat in de duisternis. Het staat symbool voor het ontvluchten van een huwelijk die niet langer gered kan worden. In Wreck On The Highway, het slotnummer, voert een nachtelijke autorit de persoon langs een ernstig ongeval, "a wreck on the highway". Dat had zo'n impact dat hij meteen moest denken aan zijn eigen relatie. De angst sloop erin dat ooit een politieagent zou aanbellen om te vertellen dat je geliefde er niet langer is, omgekomen bij een verkeersongeluk. Dat beeld, die gedachte, vreet hem op. "Sometimes I sit up in the darkness / and I watch my baby as she sleeps / Then I climb in bed and I hold her tight / I just lay there awake in the middle of the night / thinking 'bout the wreck on the highway."

Receptie

Sinds de release van The River in 1980 heeft het album alleen in Amerika al vijfmaal platina gehaald, waarmee het één van zijn bestverkochte albums is na Born in the USA en Born to Run. In 2003 kreeg het album positie 253 in de Rolling Stones lijst van 500 beste albums allertijden. De single Hungry Heart was Bruces eerste single die in de top tien van de Amerikaanse hitlijst kwam. Het haalde plek vijf. In de Nederlandse Top 40 kwam het tot de tiplijst, positie 16. De single The River deed het in 1981 aanmerkelijk beter. Het haalde de 12 positie in de Top 40. Ook in de jaarlijkse Top2000 van NPO Radio 2 doet The River het aanmerkelijk beter dan Hungry Heart. Het nummer staat er sinds de eerste editie van de Top 2000 in en haalde in 2013 met de 7e plek de hoogste positie. Altijd stond het nummer bij de eerste 50.6

Nummer met notering(en)
in de NPO Radio 2 Top 2000
'99 '00 '01 '02 '03 '04 '05 '06 '07 '08 '09 '10 '11 '12 '13 '14 '15
Hungry Heart - - - - - - - - - - 1523 1231 1303 1266 1010 1046 1325
The River 48 33 26 19 30 20 27 40 11 21 30 30 10 15 7 16 17

The River - innersleeve back

Voetnoten

1 Bruce Springsteen.net, 'Bruce Springsteen And The E Street Band Announce 2016 The River Tour' (datum 04-12-2015; geraadpleegd 19-02-2016; http://brucespringsteen.net/news/2015/bruce-springsteen-and-the-e-street-band-announce-2016-the-river-tour-3).

2 Wikipedia, 'Bruce Springsteen' (geraadpleegd 19-02-2016; https://nl.wikipedia.org/wiki/Bruce_Springsteen).

3 Wikipedia, 'The River (Bruce Springsteen album)' (geraadpleegd 06-03-2016; https://en.wikipedia.org/wiki/The_River_(Bruce_Springsteen_album)).

4 Allmusic, 'The River - Bruce Springsteen; review by Mark Deming' (geraadpleegd 19-02-2016; http://www.allmusic.com/album/the-river-mw0000191949).

5 Wikipedia, 'The River (nummer)' (geraadpleegd 06-03-2016; https://nl.wikipedia.org/wiki/The_River_(nummer)).

6 Wikipedia, 'The River (Bruce Springsteen album)' (geraadpleegd 06-03-2016; https://en.wikipedia.org/wiki/The_River_(Bruce_Springsteen_album)) en Wikipedia, 'Bruce Springsteen' (geraadpleegd 19-02-2016; https://nl.wikipedia.org/wiki/Bruce_Springsteen).

  • Geef het album jouw waardering:
    3.0/5 rating 1 vote

E-mail

Stuur een e-mail naar de auteur van dit artikel

Plaats een reactie

U plaatst een reactie als gast U kunt hieronder inloggen